Jubileusz Kopernika

IX Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika, zwane często „Kopernikiem”, obchodzi właśnie 45-lecie swego istnienia. Jest pierwszym […] „ogólniakiem” na osiedlach LSM.

[…] Jak czytamy w wydanym z tej okazji folderze, jest to szkoła przyjazna, zielona, ekologiczna i estetyczna, bezpieczna, kreatywna, innowacyjna i przedsiębiorcza oraz aktywna, otwarta, dobranowoczesna.

Pierwszym dyrektorem „Kopernika” była
p. Alina Wdowiak (1972−1982), następnie:
p. Kazimierz Rodak (1982−1983),
p. Henryk Dacewicz (1983−1984),
p. Wiesław Miler (1984−1986),
p. Wiesława Sosnowska (1986−1989),
p. Janina Szymajda (1989−1999),
p. Zofia Bielecka (1999−2014).

Rozmawiam z obecnym dyrektorem, panem Radosławem Borzęckim, który zarządza szkołą od 2014 roku.

Radosław Borzęcki
Radosław Borzęcki, dyrektor IX LO

Jestem absolwentką jednego z pierwszych roczników liceum, który rozpoczął naukę wtedy, kiedy budynek był dzielony między Szkołę Podstawową Nr 42 i IX LO właśnie.

Traktujemy 45-lecie jako preludium do Półwiecza, które będziemy obchodzić w 2022 roku.

Czy są jeszcze nauczyciele, którzy pracowali tu od początku?

Nie, ale matematyk, pan Mieczysław Sachadyn, uczył jeszcze w tamtym roku szkolnym, być może w tym także otrzyma nauczanie indywidualne, ale nie było na razie takiej potrzeby. Za to jako fotografik utrzymuje stały kontakt ze szkołą. Jest autorem części zdjęć do folderu, który powstał w ramach obchodów Jubileuszu. Z osób, które bardzo długo współpracują ze szkołą, w tym roku odeszły bądź odchodzą na emeryturę: pani Grażyna Kurczuk – biolog, pani Grażyna Przychodzeń – chemik. W ostatnim czasie rozstaliśmy się także z paniami Barbarą Najdą – język angielski oraz panią Danutą Juszkiewicz – wychowanie fizyczne. W ubiegłym roku odeszła na emeryturę pani Urszula Włodek-Sowińska – matematyk. Następuje więc pewnego rodzaju zmiana pokoleniowa. Robię wszystko, co w mojej mocy, aby nie ucierpiał na tym poziom nauczania, zatrudniając np. w przypadku biologii i chemii nauczycieli ze stopniami naukowymi doktora. Dołączyli oni do pracujących już doktorów z informatyki, historii czy religii. Kadra nauczycielska w ogóle bardzo chętnie się dokształca. Mamy kilku pracowników naukowych lubelskich uczelni, którzy są na etapie otwierania przewodów doktorskich. Są wśród nas także przewodniczący zespołów egzaminacyjnych OKE Kraków na egzaminach zewnętrznych z: matematyki (2), języka polskiego (3), języka angielskiego (2), biologii (1). W tym roku nauczyciele pracują także w zespole Arbitrażu maturalnego przy CKE Warszawa (3) oraz jako eksperci w Kuratorium Oświaty w Lublinie (2).

Ilu uczniów jest w szkole?

Uczniowie uczą się w 24 oddziałach. Aktualnie do budynku przy A. Struga 6 uczęszcza 738 uczniów. Szkoła cieszy się dużym zainteresowaniem, nie tylko wśród absolwentów gimnazjów Lublina, kontynuują naukę u nas młodzi ludzie z Opola Lubelskiego, Bełżyc, Włodawy czy Sosnowicy.

Czy klasy są profilowane?

W szkołach ponadgimnazjalnych od kilku lat nie funkcjonują profile, mówi się raczej o rozszerzeniach. W „Koperniku” są następujące rozszerzenia: matematyka, fizyka (klasa A); matematyka, fizyka, informatyka (klasa B); biologia, chemia (klasa C); język angielski, matematyka i geografia (klasa D); język francuski, język angielski, język polski i historia (klasa E); klasa dwujęzyczna „hiszpańska”, native speaker prowadzi w niej nauczanie: literatury, historii i geografii Hiszpanii (klasa F); język polski, historia i wiedza o społeczeństwie (klasa G); biologia i chemia (klasa H – utworzona w związku z dużym zainteresowaniem medycyną). Szkoła pracuje w systemie dwuzmianowym. Pierwsze klasy kończą lekcje najpóźniej o godz. 18.50, regularnie zaczynają na drugą zmianę. To świadczy o bardzo dużym zainteresowaniu szkołą (przed rokiem byliśmy na pierwszym miejscu w Lublinie pod względem liczby kandydatów, teraz też jesteśmy w czołówce). Ledwie mieścimy się w szkole, dodatkowo za chwilę czeka nas rewolucja związana z likwidacją gimnazjów – kumulacja dwóch roczników w 2019 roku. Sen z powiek spędza mi „bezbolesne” przejście przez zmianę.

Jaki jest poziom nauczania w „9”?

Wolę określenie „Kopernik”. W rankingu PerspektywRzeczpospolitej, najbardziej miarodajnym zestawieniu ogólnopolskim, gdzie brane są pod uwagę trzy czynniki: wyniki osiągane na maturze, rekomendacje wyższych uczelni i sukcesy uczniów w olimpiadach przedmiotowych, zdobywamy w skali całego kraju „srebrne” i „brązowe” Tarcze. W tym roku tylko jedna osoba w naszym liceum nie zdała matury i nie została dopuszczona do egzaminu poprawkowego. Ciekawym narzędziem do mierzenia pracy szkoły jest tzw. czynnik EWD – edukacyjna wartość dodana. Zestawiany jest tu wynik egzaminu gimnazjalnego i matury. W IX LO różnica jest od lat dodatnia, pokazuje to, że szkoła wnosi coś istotnego do pracy ucznia i dlatego jest notowana jako „szkoła sukcesu”. Szczególnie z matematyki wartość EWD może imponować, zajmujemy zwykle drugie-trzecie miejsce w Lublinie. Co roku mamy olimpijczyków, w zakresie przedmiotów artystycznych, języków obcych czy nauk ścisłych. Od kilku lat np. bardzo wysoko notowany jest nasz zespół w Ogólnopolskim Konkursie Mechatroniki, Automatyki i Robotyki Politechniki Warszawskiej. Warto też zaznaczyć osiągnięcia literackie uczniów (np. I miejsce w Ogólnopolskim Konkursie Literackim „Złote Pióro” 2017). Co roku mamy stypendystów Prezesa Rady Ministrów czy Ministra Edukacji Narodowej. Uczniowie osiągają też znaczące sukcesy sportowe w zawodach wojewódzkich, ogólnopolskich czy poza granicami kraju.

Staramy się, aby szkoła wpływała na całokształt osobowości ucznia. Wokół szkoły zostały zrewitalizowane tereny zielone, powstała tu Akademia Kopernikańska, w której to zaciszu można odpocząć na przerwie lub przeprowadzić lekcję w plenerze. Wymieniono okna, przeprowadzono termomodernizację (daje to duże oszczędności). Ścianę szczytową szkoły zdobi tekst wiersza Tadeusza Różewicza „Włosek poety”, w postaci murala. Gruntownie odnowiono korytarze, zamontowano m.in. podwieszane sufity, i sale lekcyjne, powstały zupełnie nowe pracownie informatyczne. Szkoła zrobiła się kolorowa, „ekologiczna” (pozbyto się uporczywego, brzydkiego zapachu stęchlizny). Wymieniono także stary węzeł sanitarny, włącznie z przeprowadzeniem generalnego remontu łazienek. Stołówka nabrała nowego blasku, sala gimnastyczna otrzymała nowy parkiet. W całej szkole wymieniono oświetlenie. W pomieszczeniach administracyjnych zainstalowano klimatyzację. Biblioteka, która w roku szkolnym 2014/2015 przeszła gruntowny remont, dzięki środkom zewnętrznym, wzbogaciła się o woluminy ogólnej wartości 20 tys. złotych.

W szkole aktywnie działa Chór Copernicus oraz teatr „Teatr Kropka Po Prostu” (bardzo często korzystamy z gościnności parafii na „Poczekajce”, aby wystawiać sztuki na deskach „poczekajkowskiego” amfiteatru), znany też poza Lublinem. Trzy ostatnie spektakle: Pożegnanie z Mikołajem, PróbaJednokomórkowce zostały zaprezentowane i uzyskały najwyższe nagrody w kolejnych edycjach Ogólnopolskiego Przeglądu Form Teatralnych inspirowanych myślą Jana Pawła II. Co roku wspólnie z UMCS organizujemy Ogólnopolski Festiwal Piosenki Autorskiej i Poetyckiej im. Jacka Kaczmarskiego pt. Metamorfozy Sentymentalne. Jako gwiazdy występowali tu tacy wykonawcy, jak Renata Przemyk czy zespół „Raz Dwa Trzy”. Mamy wolontariat na rzecz kultury (70 wolontariuszy obsługuje „Metamorfozy”) oraz wolontariat sportowy, wspomagający obsługę ogólnopolskich i międzynarodowych imprez sportowych (m.in. Młodzieżowych Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej 2017). Partycypujemy z zbiórkach pieniężnych na rzecz różnych instytucji, m.in. dla domów dziecka na Ukrainie i dla Hospicjum im. Małego Księcia w Lublinie, łącząc to z zabawą – coroczne mecze w koszykówkę nauczyciele-uczniowie w hali Globus, podczas których zbieramy datki dla potrzebujących. Te działania zaowocowały uzyskaniem w 2016 roku certyfikatu „Szkoły Promującej Zdrowie”.

Od kilku lat wyjeżdżamy na obóz integracyjny dla klas pierwszych nad Jezioro Bielskie, gdzie spędzamy razem dwa dni na różnego rodzaju zabawach, które służą bliższemu poznaniu młodzieży.

Ciekawą inicjatywą jest tutoring szkolny. Jako jedna z dwóch szkół ponadgimnazjalnych w województwie lubelskim, realizujemy od bieżącego roku szkolnego projekt „Wychować człowieka mądrego. Wprowadzenie modelu pracy wychowawczej i resocjalizacyjnej z zastosowaniem metody tutoringu szkolnego jako profilaktyki pozytywnej problemów w polskiej szkole”. Jest to projekt ministerialny. Do jego realizacji zostało przeszkolonych 24 nauczycieli. To innowacyjna metoda edukacji zindywidualizowanej, oparta na bezpośrednim spotkaniu tutora z uczniem, nakierowana na integralny rozwój podopiecznego, obejmujący wiedzę, umiejętności i postawy. Projekt obejmie na razie 180 uczniów i ma na celu wspieranie ich w rozwijaniu zdolności, wypracowanie własnego stylu zdobywania wiedzy i budowanie osobistej ścieżki rozwoju.

Jest to zupełna zmiana sposobu patrzenia na ucznia. Biorąc udział w szkoleniu „tutorskim”, które obejmowało ponad 70 godzin zajęć, nauczyciele m.in. uczyli się technik zadawania pytań. Symbolicznie można porównać ideę tutoringu do obrazu na średniowiecznej ikonie (z VI/VII wieku, tzw. Ikona Przyjaźni), przedstawiającej Chrystusa i proroka Menasa. Chrystus kładzie Menasowi rękę na ramieniu, wskazując mu drogę. Obydwie postaci są tej samej wielkości. Treść ikony może być odwołaniem do słów Chrystusa z Ewangelii św. Jana: „Już was nie nazywam sługami, bo sługa nie wie, co czyni jego pan, ale nazwałem was przyjaciółmi”.

„Kopernik” jest lubiany przez uczniów, bo tutaj, nawet jeszcze bez programu tutorskiego, są bliskie mu relacje między nauczycielami i uczniami. Od lat tworzona jest „pedagogika dialogu”. Takie partnerskie stosunki przełożyły się na uzyskanie certyfikatu „Szkoły demokrakcji” przyznanego przez Centrum Edukacji Obywatelskiej.

Jaki jest stosunek uczniów do nauczycieli?

To jest bardzo wyselekcjonowana młodzież, w ubiegłym roku trzeba było mieć 120, a do niektórych klas nawet 150 punktów (na 200 możliwych), więc nie każdego przyjmujemy. Nie mamy wielkich problemów wychowawczych, nie ma agresji i wandalizmu. Są to raczej problemy cywilizacyjne innego rodzaju, np. fobie szkolne, stąd potrzeba nauczania indywidualnego.

Jaki jest stosunek uczniów do nauki religii?

Nie mamy wielu zwolnień. Prowadzący zajęcia z religii nie skarżą się na zachowanie uczniów. Wielką pracę wykonują tu Bracia Kapucyni z Proboszczem o. Waldemarem Grubką na czele. Dla mnie osobiście wyjątkowe są spotkania w „starym kościele”. Tam zawsze rozpoczynamy i kończymy rok szkolny. To niezwykłe miejsce. Czuć tu moc wspólnoty, jaką przez lata udało się stworzyć społeczności „Kopernika”. Siła tych surowych murów pozwala uwierzyć, że możemy wspólnie przenosić góry.

Czy patron szkoły, Mikołaj Kopernik, jest jakoś obecny w dydaktyce i w świadomości uczniów?

Tak, na ścianach są grafiki, ilustrujące jego odkrycia astronomiczne, chcemy też stworzyć Izbę Pamięci. Ostatnio na Mikołaja Kopernika spojrzeliśmy jako na ekonomistę. Podpisaliśmy umowę z Narodowym Bankiem Polskim, który wydał pamiątkową srebrną monetę z wizerunkiem Kopernika. Ciągle staramy się nieść etos swojego Patrona, łącząc tradycję z nowoczesnością. Z jednej strony kultywujemy zwyczaje, pielęgnujemy pamięć bohaterów poprzez organizowanie sesji naukowych, dotyczących np. Jubileuszu 1050-lecia Chrztu Polski na Zamku Lubelskim. Z drugiej zdobywamy certyfikaty „Szkoły Innowacji”, współpracując z lokalnymi firmami, np. CompuGroup Medical Polska – liderem nowych technologii w kraju, budując patriotyzm lokalny.

Bardzo serdecznie zapraszam wszystkie osoby, którym bliskie jest IX Liceum im. Mikołaja Kopernika 21 października br. na obchody jubileuszu 45-lecia szkoły. Rozpoczną się one o godzinie 9.00 Mszą świętą w kościele na Poczekajce, skąd przejdziemy do szkoły na część mniej oficjalną – spotkanie w sali gimnastycznej, a potem spotkania wszystkich absolwentów, którzy odpowiedzą na nasze zaproszenie. O tych uroczystościach informują plakaty, także od drugiej połowy września będą ogłoszenia na biletach MPK, jest fanpage na stronie Stowarzyszenia Absolwentów i wydarzenie na Facebooku. Zapraszają też uczniowie i nauczyciele liceum.

Czy będzie okazja do spotkania dawnych nauczycieli?

Tak, do wszystkich nauczycieli-emerytów zostaną wysłane zaproszenia.

A jakieś pamiątki?

Wydaliśmy folder o „Koperniku”, wydajemy też dużą pozycję książkową (370 stron) o historii liceum, od jego powstania po dzień dzisiejszy. Jej autorem jest pracujący w naszym liceum pan dr Ireneusz Sadurski, historyk. 18 października o godz. 17.00 odbędzie się promocja książki w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej im. Łopacińskiego. W tej chwili odbywają się ostatnie korekty. Nakład książki to 500 egzemplarzy. Będzie można ją nabyć, dorzucając cegiełkę dla Rady Rodziców IX LO.

Bardzo dziękuję za rozmowę.

Tekst: Małgorzata Brzozowska
Zdjęcia: Małgorzata Grzenia

Artykuł pochodzi z Pisma Parafii Niepokalanego Serca Maryi i św. Franciszka w Lublinie Zwiastun, nr 123 (30 września 2017), s. 7-9.

GALERIA